Het is nog niet veel meer dan een betonnen fundering bij de kerk van Bonam, maar als het aan initiatiefneemster Sandra Hay en de toekomstige bewoners ligt duurt het nog maar even voordat hun droombejaardenhuis Nos Welita klaar is. Er is alleen nog 500.000 gulden voor nodig.

Tekst en foto’s: Lisette Wellens

“Voor kinderen wordt veel gedaan maar voor ouderen haast niets. Ze zijn niet hip. En ik zal eerlijk zijn. Ook ik had eigenlijk weinig met bejaarden.” Aan het woord is Sandra Hay (43). Sinds februari 2009 helpt zij met haar stichting Biba Mihó (‘Beter Leven’) gezinnen die door omstandigheden niet op een minimaal aanvaardbaar niveau kunnen functioneren. Door het bouwen van een nieuw huis en het doneren van elektronische apparaten of schooluniformen gaat de levensstandaard van deze huishoudens omhoog. “Inmiddels hebben we zo’n dertien huishoudens geholpen. Maar het kan natuurlijk nog grootser. Toen ik tweeëneenhalf jaar geleden over verzorgingstehuis Nos Welita hoorde twijfelde ik dan ook geen moment.”

Want dat er iets moest veranderen aan het bejaardenhuis in Amerikanenkamp was voor Hay direct duidelijk. “Er wonen ruim dertig bejaarden in een zwaar verouderd gebouw met veel te lage plafonds, schuine vloeren en zeer beperkte sanitaire voorzieningen. Er zijn slechts drie toiletten voor alle bewoners.”

Ons omaatje

Nos Welita werd in 1985 opgericht door Iris en Incarnacion Mathilda. Iris was op zoek naar een plaats waar haar oma rustig van haar oude dag zou kunnen genieten zonder eenzaam te zijn. Het echtpaar bouwde Mi Welita (‘Mijn Omaatje’), een huis waar de oma van Iris samen met drie andere ouderen ging wonen. Toen de groep bewoners groeide veranderde de naam van het tehuis in Nos Welita (‘Ons Omaatje’). De schrijnende toestand waarin het huis inmiddels verkeert is ontstaan omdat het niet aan alle eisen voldoet en daarom niet als officieel bejaardenhuis wordt gezien. Hierdoor krijgt de instelling geen subsidie en wordt alles gefinancierd met de pensioenen van de bewoners.

Inspectie van een bouwkundig ingenieur gaf zekerheid over hetgeen Hay eigenlijk al vermoedde: alleen een grondige opknapbeurt zou voor het huidige Nos Welita niet genoeg zijn. Afbreken en opnieuw opbouwen was eigenlijk de enige optie. “En dat wil ik hoe dan ook voor elkaar krijgen”, vertelt Hay. “Gelukkig werden we bij de eerste stap geholpen door politicus Anthony Godett die er uiteindelijk voor zorgde dat we een stuk grond in Noord Zapateer kregen. De enige voorwaarde was dat ik verder alles zelf zou regelen.”

Donatiemoe

Hay voegde de daad bij het woord en organiseerde verschillende inzamelingsacties, ging langs bij een aantal grote winkelketens op het eiland en probeerde zoveel mogelijk mensen enthousiast te maken voor het project. “We begonnen met een benefietbingo die bijna 35.000 gulden opleverde. Tijdens de Caribische Vlootdagen in mei 2011 hebben we 15.000 gulden opgehaald met een loterij en in het najaar renden kinderen van de Schroederschool, het Vespucci College en de International School maar liefst 21.000 gulden bij elkaar tijdens een grote sponsorloop. De marine en de kustwacht hielpen al een aantal keren intensief met de bouw, een tandarts heeft aangeboden de gebitten van alle toekomstige bewoners kosteloos te reviseren, en een opticien biedt alle ouderen een gratis bril op sterkte aan. Het is echt geweldig om te ervaren.”

Ook een groot aantal Curaçaose bedrijven steunt het project. De fundering van het gebouw wordt bijvoorbeeld door een bouwbedrijf tegen kostprijs opgespoten, een importeur geeft al het sanitair gratis, de stenen en het beton voor de bouw worden tegen inkoopprijs geleverd door een betonfabriek en alle beplanting is geschonken door een tuinder.

Maar Hay is er nog lang niet. “Nos Welita is begroot op 1,5 miljoen gulden. We hebben nog vijf ton nodig om het tehuis volledig af te bouwen.”

Het eerste grote hoogtepunt tijdens de bouw van het verzorgingstehuis zal over twee maanden plaatsvinden. In maart wordt het dak op het gebouw geplaatst. “En daarmee is het geld ook direct op”, vertelt Hay. “We organiseren op die dag daarom een groot spantenbierfeest dat hopelijk heel gezellig wordt maar ook wat donaties oplevert. Want we willen niet meer hetzelfde meemaken als in september vorig jaar.”

Toen lag de bouw namelijk meer dan een week stil omdat de kas helemaal leeg was. Olieraffinaderij Isla zorgde er met een donatie van 350.000 gulden uiteindelijk voor dat er toch doorgebouwd kon worden. “Men is hier soms een beetje donatiemoe. Veel mensen denken dat een donatie pas telt als het geldbedrag reusachtig is. Maar ook met minder guldens kunnen we al wat doen. Alle kleine beetjes helpen.”

Verhuizing

Aan de inzet van de bouwvakkers zal het in ieder geval niet liggen. Sinds april vorig jaar werken er elke dag vijftien vaste krachten aan het project. “Ik werk alleen maar aan dit project en ben nergens anders meer mee bezig”, zegt Win Felicia (54), die elke dag van ‘s morgens vroeg tot aan het eind van de middag bezig is aan Nos Welita. “Metselen, timmeren, ijzervlechten. Ik doe het allemaal. Het is belangrijk dat deze ouderen een goede plek krijgen om naartoe te gaan. Daar werken we heel hard voor. Als al het geld er eenmaal is kunnen we in oktober al klaar zijn met het huis.”

Nos Welita wordt uniek in zijn soort. Architect Carlos Weber ontwierp een licht en ruim gebouw voor ongeveer veertig bewoners dat bovendien zeer milieuvriendelijk is. “Er worden twee waterreservoirs gebouwd waardoor er in de toekomst gebruik gemaakt kan worden van wateropvang”, legt Hay uit. “Bovendien komen er windmolens en zonnepanelen. De ouderen zullen zich vooral thuis gaan voelen door de fijne omgeving met fruitbomen en volières met vogeltjes.”

De bewoners van het huidige Nos Welita kijken inderdaad erg uit naar de verhuizing. Eén van hen is Mina Molina (79) die al bijna acht jaar in het tehuis woont. “We zijn nu twee keer bij het nieuwe gebouw geweest en elke keer zie je het mooier worden. We hebben de bouwtekeningen ook gezien en ik kan mij heel goed voorstellen dat ik het daar erg naar mijn zin ga hebben”, zegt ze lachend. “De omgeving is mooi en we kijken uit op een kinderspeeltuintje dus dat lijkt me ook heel gezellig. Het huis waar we nu in wonen is vaak heel warm door de lage plafonds en de slechte ventilatie. In ons nieuwe huis waait er veel meer wind door de kamers. Hopelijk is het snel klaar, want ik heb heel veel zin om er te gaan wonen.”

Ook voor directrice Elca Alberto (65+) kan het nieuwe tehuis niet snel genoeg klaar zijn. “Dit had eigenlijk al veel eerder moeten gebeuren. De fysieke staat van het gebouw is extreem slecht en de ligging van het gebouw is ook niet handig”, meent ze. “We doen hier elke dag weer wonderen maar sommige dingen die ik hier zie zijn gewoon niet meer van deze tijd.”

Steentje bijdragen

Als Nos Welita eenmaal helemaal klaar is moet het gebouw alleen nog blauw met wit geschilderd worden. “Daarvoor nodigen we iedereen uit”, vertelt Hay. “Als je geen geld of goederen kunt doneren is dit toch een manier om een steentje bij te dragen.”

Stichting Biba Mihó werkt volgens het turn-key principe. Als het gebouw helemaal af is ontvangt Alberto de sleutel en daarna is het aan het bestuur de taak om het gebouw te onderhouden. Hay kijkt nu al erg uit naar dit moment. “Het is allemaal wel een beetje uit de hand gelopen. Inmiddels ben ik er vijf dagen per week mee bezig. Bellen, mailen, bedrijven aflopen en elke woensdag neem ik een kijkje op de bouw. Het voelt af en toe heel vervelend om steeds te moeten bedelen om geld. Maar ik weet waarvoor ik het doe: voor alle bewoners van Nos Welita. En als het nieuwe gebouw niet afkomt staan we ook gewoon onwijs voor gek.”

Een nieuw groot project heeft ze nog niet op het oog. “Ik ga nu eerst even helemaal niets doen. De kleinere projecten van Biba Mihó gaan natuurlijk gewoon verder, maar ik heb nog geen plannen voor nog zo’n enorm bouwproject. Het is ongelofelijk bijzonder wat we nu bijna hebben bereikt, maar het heeft heel wat bloed, zweet en tranen gekost.”

Enorme eer

Dat Hay met het project rond Nos Welita een voorbeeldfunctie inneemt besefte ze vooral toen ze begin december 2011 tijdens de eerste editie van het Amerikaanse ideeënplatform TEDx Curaçao als één van de dertien bijzondere sprekers het podium mocht betreden. “Ik vond het een enorme eer dat ik werd gevraagd en ik was heel blij dat ik Nos Welita op deze manier bekend kon maken bij een breed publiek. Er is nooit eerder zoiets groots gedaan voor de ouderen op het eiland en dat is eigenlijk heel triest. Uiteindelijk worden we allemaal oud en hebben we verzorging nodig. Ik ben dan ook heel trots dat de dertig bewoners van het huidige Nos Welita straks op een menswaardige manier kunnen genieten van de tijd die hen nog rest.”

Meer informatie over Nos Welita is te vinden op: www.bibamiho.com
Doneren kan via: Fundashon Biba Mihó ter attentie van Nos Welita, rekeningnummer 1066750295, Orco Bank.